den ijzeren weg

Communities

ZeelandNet

den ijzeren weg

There is no such thing as a Part Time Obsession...

74.672 bezoekers 1 lid Log in

Klassieke beveiliging : CHATELET-VILLE L.138


Klassieke beveiliging NMBS

Châtelet-Ville (lijn 138)

Eerst het (vervelende) stuk historie : alhoewel het resterende stuk van de lijn momenteel herleid is naar een industrie aansluiting, werd lijn 138 in 1855 geopend door de "Société anonyme du Chemin de fer de Morialmé à Châtelineau par la vallée d'Acoz".  In 1859 gefuseerd met de Est Belge.  In 1864 met de Entre-Sambre-et-Meuse tot de Grand Central Belge.  Genationaliseerd in 1897.  In 1960 stopte het reizigersverkeer en beetje bij beetje hield ook het goederenverkeer op. 

Momenteel resteert alleen nog de 7 kilometer tussen Châtelet (want zo is Châtelineau ondertussen hernoemd) en Profilsteel te Bouffioulx, waar door een reeks 77 staalrollen geleverd worden.

Net ten westen van het station van Châtelet takt lijn 138 naar het zuiden af, om gelijk de Samber over te steken.  Vlak daarna ligt overweg no 2, die beveiligd wordt door een tweestandensein.  Voorbij de overweg takt een industrieaansluiting af naar een autosloopterrein.  De aftakking is beveiligd door een violet dwergsein.  De aansluiting naar het hoofdspoor is beveiligd door een klapsein.

Voor diegene die dit nog willen zien : wij zijn gaan kijken op 12 september 2009 waarbij het dwergsein een schim was van zichzelf, de aansluiting al in tien jaar niet gebruikt was en er een wit kruis hing op het armsein.  Haasten dus, want vóór je het weet, is de boel gesloopt !

Wallonië op zijn best !  Links buiten beeld staat het in de jaren '50 gebouwde station van Châtelet-Ville.  Net vóór de overweg vereenvoudigd stopsein D.  Op de hoek "Café des Sports", op de straat een mij onbekende Waalse sport, waarbij iedereen op een stoel zit en er een bal opgegooid wordt.  Die vangt, wint ???  Enfin, alles zéér relaxt, en zo moet het zijn natuurlijk !  Als je het spoor volgt, zie je de wissel waar links het spoor naar de aansluiting zit en rechts het hoofdspoor (nou ja) naar Châtelet loopt.  Net links naast de wissel zie je het violette dwergsein.  Op het einde tussen de bomen zie je nog het witte wachthokje waarnaast het grondpostje staat.

Spelende kinderen op het spoor.  

Wachthokje, grondpostje en aan de overkant van de weg het klapsein van het aansluitspoor.

Mwa, de deur is recht, ja.  Ik denk dat je het binnen redelijk moeilijk krijgt met je evenwichtsgevoel...

Het grondpostje.  Het toegepaste systeem is noch Saxby, noch Siemens, maar S-8A.  Lijkt op Siemens, maar géén grendels (ook geen communicatie met volgende seinblokken/seinhuizen/grondpostjes).  S-8A werd alléén gebruikt op goederenemplacementen, nooit bij reizigersvervoer.  Maximum radius van zo'n postje was een 200 meter.  De kleuren van de bordjes betekenen het volgende : rood = stopsein, geel = verwittigingssein, violet = rangeersein, blauw = wissel, zwart = grendel en wit = niet meer gebruikt.

Hendel 1 en 2 = rood dus stopsein.  Hendel 3 en 4 zijn gedemonteerd, 5 = blauw dus wissel.  Nr 6 = violet dus het (dwerg)rangeersein.  7 en 8 hebben geen kabels meer, maar waren stopsein en rangeersein.

Het handvat bovenin diende om de slagboom te sluiten.

De onderzijde van het grondpostje met de katrollen.  Bij kabelbediening waren ALTIJD twee kabels aanwezig; één voor elke beweging, open of dicht.

Eerst en vooral de achterzijde van het dwergsein omdat je hier de mechaniek kan zien.  Je ziet de twee kabels toekomen : één om het sein open te trekken, één om het sein dicht te zetten.  Op het kruis werd de lantaarn gezet.  Als het sein gesloten stond (en de machinist het violette bord zag) scheen de lantaarn door een violet glas.  Als het sein open stond klapte het bord weg van het spoor en kwam een geel glas vóór de lantaarn.  Rechtsonder (met het eigenlijke gewicht niet meer in beeld) zie je aan de ketting een gewicht hangen.  Wanneer één van de kabels knapte, trok dat gewicht het sein automatisch weer in de onveilige 'stop' stand.

Op het witte bordje staat het nummer van het sein (niet van de hendel !).  Stopseinen hadden een hoofdletter, verwittigingsseinen een kleine letter, gevolgd door de blok die ze bedienden (hier overweg nummer 2).  Het sein is violet met een witte rand, de achterzijde is wit met zwarte rand.

Het tweestandensein D P.N.2.  Achteraan zie je nog de brug over de Samber.

Vooraan rood met een witte band.  Bovenin zie je het (ooit witte) kruis hangen, wat betekent dat het sein buiten dienst gesteld is.

Achteraan wit met een zwarte band.  De seinarm was oorspronkelijk van het driestandenstelsel anno 1919.  Dit kun je zien omdat de glazen in de arm zitten (bij oorspronkelijk tweestandenstelsel hingen ze eronder); één glas is rood, het ander is groen, het derde is dichtgemaakt met een metalen plaatje.  Verder is het ronde uiteinde (wat betekent dat het een tweestandensein is) vastgeschroefd op het oorspronkelijke rechte uiteinde (wat betekent dat het een driestandensein is).  Ook hier zie je het kruis waarop de wissellantaarn is vastgezet.

De manier waarop de kabels toekwamen.

Het ACEC-wiel.  Hier werd de draaiende beweging omgezet in een op-en-neer beweging.  Als het wiel draait, wordt de as in de uitsparing naar het midden gedwongen, wat zorgt dat de seinarm omhoog beweegt in een hoek van 45 graden.

Stopsein.  Vooraan rood met witte rand.  Bij een 'stop' wordt een rood glas getoond, anders geel.  Aan de achterkant van de lantaarn zit ook een metalen plaat.  Een wissellantaarn had aan de achterkant een klein rond gaatje.  Aangezien een sein altijd wegwijst van een seinhuis, kon de seingever de achterkant van zijn lantaarn zien.  's Nachts zag hij dan een klein wit licht dat aangaf dat het sein op onveilig stond.  Bij veilig zetten kwam het witte plaatje voor de lantaarn, waardoor het licht verdween en de seingever wist dat zijn sein gedraaid stond.

Achterzijde wit bord met zwarte rand.

De katrollen waarover de kettingen liepen.  De seinen en wissels werden wel door kabels getrokken, maar over katrollen liepen nooit kabels, altijd kettingen.

Terug naar de beginpagina

 

Omhoog